Upamiętnienie ofiar ponarskich

24 września mer samorządu rejonu solecznickiego Zdzisław Palewicz uczestniczył w uroczystościach Ponarskich – wydarzeniu poświęconemu pamięci ofiar zbrodni hitlerowskiej. W okresie II wojny światowej w wileńskich Ponarach nazistowskie oddziały wojskowe wymordowały ponad 100 tys. osób, głównie Żydów i Polaków. Wydarzenie zgromadziło liczną publiczność – przedstawicieli władzy państwowej i samorządowej, działaczy społecznych oraz uczniów szkół polskich na Litwie. W uroczystościach brały udział także placówki edukacyjne rejonu solecznickiego.

Każdego roku Stowarzyszenie Rodzina Ponarska, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej na Litwie oraz Związek Polaków na Litwie organizują uroczyste upamiętnienie tych tragicznych wydarzeń. Celem tej inicjatywy społecznej jest utrwalanie znajomości historii oraz kształtowanie postawy patriotycznej opartej na wzajemnym szacunku i poszanowaniu takich wartości jak życie, wspólnota oraz tożsamość narodowa.

Zdjęcia: Autor – Waldemar Dowejko

W okresie międzywojennym w Ponarach funkcjonowało osiedle wypoczynkowe. Po wybuchu II wojny światowej i przyjściu okupanta - Armii Czerwonej - została tam zbudowana baza z dużymi rezerwuarami na paliwa płynne. Miejscowość leżała blisko linii kolejowych. W czerwcu 1941 r., kiedy wybuchł konflikt niemiecko - sowiecki, Armia Czerwona opuściła teren. Nazistowscy okupanci w tym miejscu urządzili ośrodek masowej eksterminacji. Doły na zbiorniki paliwowe stały się grobami dla ofiar polityki zaborczej. Masowe mordy Polaków miały miejsce z tego powodu, że ludność polska nie zrezygnowała ze swojej tożsamości. W dodatku faszystowscy oprawcy i ich lokalni kolaboranci mieli zamiar zniszczenia wszelkich zalążków możliwego oporu. Żydzi natomiast byli zgładzeni w ramach realizacji brutalnych założeń holokaustu. Pierwsza odnotowana egzekucja na terenie Ponar odbyła się 4 lipca 1941 r. Tragiczne wydarzenia udokumentował naoczny świadek zbrodni Kazimierz Sakowicz. Opis egzekucji zakopał w butelkach w ogrodzie. Jednak za swoją działalność zapłacił cenę życia – został rozstrzelany w niewyjaśnionych do końca okolicznościach. Od 1943 r. naziści zaczęli zacierać ślady i dowody swoich zbrodni. Według podliczeń naukowców w Ponarach w latach 1941-1944 zginęło ok. 100 tys. osób. Warto zauważyć, że masowe egzekucje w Ponarach były jedną z największych zbrodni wojennych, która miała miejsce na Litwie.

Pragnąc godnie upamiętnić ofiary tych tragicznych wydarzeń polska społeczność na Litwie oraz przedstawiciele władz Rzeczypospolitej Polskiej wspólnie modlili się podczas uroczystej Mszy Świętej, uczestniczyli w apelu patriotycznym oraz złożyli wieńce przy Polskiej Kwaterze w Ponarach. Został również oddany hołd wszystkim narodom poległym w tym miejscu.

Zdjęcia Waldemar Dowejko